Beethovens ‘Ode aan de vrijheid’

Leonard Bernstein bij de Berlijnse muur, 1989

Chef-dirigent Markus Stenz opent het Bernstein-seizoen van het AVROTROS Vrijdagconcert met Beethovens Negende symfonie. Met een minieme maar veelbetekenende wijziging in de tekst – net als bij Leonard Bernsteins roemruchte uitvoering, bijna onmiddellijk na de val van de Berlijnse muur.

 

Berlijn - de val van de muur

 

Vrijheid!

Berlijn, 1989. De Muur is in november gevallen, burgers mogen voor het eerst in vele decennia vrij tussen Oost en West reizen. Enkele weken later arriveert de 71-jarige Leonard Bernstein om er op 23 en 25 december Beethovens Negende symfonie te dirigeren, in beide stadshelften.

Om te onderstrepen dat nieuwe tijden zijn aangebroken is het orkest samengesteld uit musici uit beide Duitslanden, plus musici uit Leningrad, Londen, New York en Parijs – de landen die sinds 1945 Berlijn beheerd hebben. Ook het koor komt van beide zijden van het prikkeldraad. Op de Kurfürstendamm in West-Berlijn en op het plein voor de Franse Dom in het oosten is het concert op enorme schermen te volgen; het wordt live vanuit de DDR uitgezonden in ruim twintig landen.

Een woord in de tekst van het slotdeel heeft Bernstein veranderd. ‘Freude’ (plezier) wordt ‘Freiheit’. In dat ene politiek geladen woord vrijheid, het begrip dat absolute of dictatoriale regimes liefst zouden verbieden, dat de dichter Friedrich Schiller wellicht zelf ook liever had geschreven als dat had gekund, ligt voor Bernstein het enorme historische belang van het moment besloten: een “historisch moment, door de goden gezonden”.

 

Bernstein 1918-2018

Het AVROTROS Vrijdagconcert eert dit seizoen Leonard Bernstein (1918-1990), de dirigent, componist en pianist die ook geweldig over muziek vertellen kon. Alvast een mooi Bernstein-seizoen gewenst!

 

 

Beluister Bernsteins uitvoering in Berlijn. En kom 22 september naar het concert!

 

vrijdag 22 september 2017, 20.15u

TivoliVredenburg, Utrecht

Radio Filharmonisch Orkest

Groot Omroepkoor

Markus Stenz dirigent

Klaas Stok koordirigent

 

Aga Mikolaj sopraan

Kristina Hammarström mezzosopraan

Zoltán Nyári tenor

Tareq Nazmi bas

 

Rob Zuidam Rude circles (wereldpremière)

Ludwig van Beethoven Negende symfonie

 

> meer weten? kaarten? klik hier

 

Vrijheid! Beethovens Negende symfonie

Deel dit artikel