Mendelssohns St Paul in Vredenburg
dinsdag 12 januari 2010
Concert 12 februari 2010
Mendelssohn schreef twee complete oratoria op bijbelteksten en liet een derde onvoltooid achter. Mendelssohns oratoria zijn in hoge mate door Handels werken in dit genre geïnspireerd. Ook de Passies van Bach hadden duidelijk invloed op de jonge componist. Felix Mendelssohn was immers de man die de Matthäus Passion voor het eerst na Bachs dood liet uitvoeren. Paulus uit 1836 was het eerste oratorium van Mendelssohn; Elijah volgde 10 jaar later. Hij werkte twee jaar aan Paulus.
Teksten
De teksten van Paulus zijn ontleend aan het Oude en het Nieuwe Testament. Ze gaan over de ‘apostel’ Paulus die aanvankelijk christenen vervolgde. Later bekeerde hij zich en verspreidde hij juist het christelijke geloof. Ten slotte werd hij zelf vervolgd. Net als Bachs passies bevat het werk ook zettingen van koralen. De grote koren vormen de dramatische momenten. Mendelssohn schreef de teksten samen met onder meer zijn vriend en theoloog Julius Schubring.Negatief
Op instigatie van Felix Mendelssohn stelt het werk het Joodse volk onmiskenbaar in een negatief daglicht. Hoewel gedoopt, was de achtergrond van de componist aan zijn Joodse naam herkenbaar. Blijkbaar wilde Felix aansluiten bij de op dat moment in Duitsland gangbare opinie in deze.Engeland
Paulus werd na de succesvolle première in Düsseldorf veelvuldig uitgevoerd in Duitsland, Denemarken, Nederland, Polen, Rusland en later de Verenigde Staten. In Engeland was Mendelssohn als pianist, dirigent en componist enorm populair. Het oratorium ging ook hier nog in 1836 voor het eerst: als St Paul. Intussen had de componist zijn oratorium her en der nog herzien.Vertaling
Voor de eerste uitvoering in Engeland werd een Engelse vertaling gebruikt. Over de auteur van deze vertaling heerst onduidelijkheid. Soms noemen bronnen Mendelssohns vriend, Karl Klingermann. Vaker wijzen ze naar William Ball, ook in Londen bevriend met de componist. Het Groot Omroepkoor zingt bij deze gelegenheid de Engelse tekst.Nieuw leven
Bij de première was de componist pas 27 jaar oud. Mendelssohn was de eerste die na 40 jaar weer een oratorium schreef. Hiermee blies hij het genre nieuw leven in. Paulus was tijdens Mendelssohns leven zijn meest gespeelde stuk. Tegenwoordig wordt het zelden compleet uitgevoerd zoals tijdens dit concert.Suzuki
Dirigent Masaaki Suzuki is dé Japanse oude-muziekspecialist. Hij studeerde compositie, orgel en klavecimbel in zijn geboorteland. Vervolgens was hij in Amsterdam leerling van Ton Koopman op klavecimbel en van Piet Kee op orgel. In 1990 richtte hij het Bach Collegium Japan op. Hij is ook oprichter en hoofd van de oude-muziekafdeling aan de Tokyo National University of Fine Arts and Music. Als Bach-interpreet staat hij in hoog aanzien in Oost en West. Met St Paul dirigeert hij dus muziek van een Bachbewonderaar.Radio Kamer Filharmonie, Groot Omroepkoor o.l.v. Masaaki Suzuki
Vrijdag 12 februari 2010, 20.15 uur
Inleiding 19.30 uur
Solisten:
Susan Gritton, sopraan
James Taylor, tenor
Thomas Bauer, bariton
Utrecht: Vredenburg Leidsche Rijn
Koordirectie : Edward Caswell
De Vrijdag van Vredenburg
Kaarten € 28,-, met korting € 22,-
Programma
Felix Mendelssohn
St Paul: Oratorium in 2 delen
